PuTTY, Windows platformunda SSH, Telnet, rlogin, raw TCP ve seri bağlantı için kullanılan hafif ve ücretsiz bir istemci yazılımıdır. 1999 yılında Simon Tatham tarafından geliştirilmeye başlandı, hâlâ aktif olarak güncellenir. Uzaktaki bir sunucuya güvenli bağlantı kurmak, dosya aktarmak, komut çalıştırmak veya seri port üzerinden cihazlarla haberleşmek için kullanılır. Kurulum gerektirmez, tek bir EXE dosyasından çalışır. Reklam yok, casus yazılım yok. Açık kaynak kodludur.
⚡ Önemli Bilgiler
- PuTTY, ağ yöneticileri, sistem yöneticileri ve geliştiriciler arasında en çok tercih edilen SSH istemcisidir.
- SSH-1, SSH-2, Telnet, rlogin, raw TCP ve seri port (COM) bağlantılarını destekler.
- Kurulum gerektirmez. Tek bir .exe dosyasını USB bellekte taşıyıp istediğin bilgisayarda kullanabilirsin.
- Tamamen ücretsizdir, MIT lisansı ile dağıtılır. Reklam göstermez, kullanıcı verisi toplamaz.
PuTTY, bilgisayarınızdan bir sunucuya uzaktan bağlanmanızı sağlar. Örneğin, bir Linux sunucusunu SSH ile yönetmek, ağ cihazlarına (switch, router) Telnet ile erişmek, bir mikrodenetleyiciye seri port (COM) üzerinden bağlanmak için kullanılır. Oturum bilgilerini kaydeder, böylece aynı sunucuya tekrar tekrar bağlanırken ayarları yeniden girmek zorunda kalmazsın.
Ayrıca SSH üzerinden dosya aktarımı için PSFTP ve PSCP araçlarını içerir. SSH anahtar üreteci (PuTTYgen) ve SSH aracı (Pageant) da pakette gelir.
Özellikler
-
SSH-2 ve SSH-1 protokol desteği
-
Telnet, rlogin, raw TCP ve seri port (COM) bağlantısı
-
Oturum kaydetme ve yükleme
-
Proxy desteği (HTTP, SOCKS)
-
SSH üzerinden port yönlendirme (tünel)
-
SCP ve SFTP ile dosya aktarımı (PSFTP, PSCP)
-
SSH anahtar yönetimi (PuTTYgen)
-
SSH aracı (Pageant) ile anahtar önbelleğe alma
-
X11 forwarding (uzak uygulamaları kendi ekranında gösterme)
-
IPv6 desteği
-
Komut satırından otomatik bağlantı
-
Renk şemalarını özelleştirme
-
Otomatik oturum açma ve komut gönderme
PuTTY Nasıl kullanılır?
- Bağlantı kurmak: PuTTY.exe'yi çift tıklat. Host Name alanına sunucu adresini yaz (örneğin
example.comveya192.168.1.100). Port'u kontrol et (SSH için 22, Telnet için 23). Connection type'ı seç (SSH, Telnet, vd.). Açılan pencereye kullanıcı adı ve şifreni gir. - Oturum kaydetmek: Host Name ve diğer ayarları yaptıktan sonra Saved Sessions alanına bir isim yaz (örneğin "MyServer"), Save butonuna tıkla. Bir daha PuTTY'i açtığında listeden tıkla, Load'a bas, Open ile bağlan.
- SSH anahtarı ile bağlanmak: PuTTYgen ile bir anahtar çifti oluştur (Generate). Public key'i sunucudaki
~/.ssh/authorized_keysdosyasına ekle. Private key'i kaydet. PuTTY'de Connection > SSH > Auth'dan private key dosyasını seç. Bağlan. - Port yönlendirme (tünel): Connection > SSH > Tunnels. Source port yaz, Destination yaz (örn:
localhost:8080). Add. Sonra bağlan, artık yerel makinedeki o port üzerinden uzaktaki servise erişebilirsin. - Dosya aktarmak: PSCP.exe'yi komut satırından kullan. Örnek:
pscp C:\dosya.txt kullanici@sunucu:/home/kullanici/veyapscp kullanici@sunucu:/home/dosya.txt C:\.
PuTTY Tam Olarak Ne Yapar?
PuTTY’nin temel görevi, yerel bilgisayarın ile uzak sistem arasında güvenli bir terminal oturumu açmaktır. Özellikle:
-
SSH (Secure Shell) üzerinden Linux/Unix sunucularına bağlanmak
-
Telnet/Rlogin ile eski sistemlere veya ağ cihazlarına erişmek
-
Seri port üzerinden switch, router, gömülü kart (Arduino, ESP, IoT cihazları vb.) yönetmek
-
SSH tünelleme (port forwarding) ile güvenli tüneller oluşturmak
gibi işlemler için kullanılır.
Bu terminal oturumu sayesinde:
-
Uzak sunucu üzerinde komut çalıştırabilir
-
Dosya sistemi üzerinde işlem yapabilir
-
Servisleri yönetebilir
-
Log dosyalarını takip edebilirsin.
PuTTY’yi esas değerli kılan, bu işlerin tümünü oldukça hafif, stabil ve detaylı ayar imkânı sunan bir arayüzle yapmasıdır.
